twitter

Prev

Next

ОганОган Летото што дојде откако почина дедо ми во татко ми роди огнен бунар. Црвениот амбис за кој тврдеше дека му ја усвитува и топи душата се порбиваше низ неговите очи и исфрлаше пламен...

Read more

ПатувањаПатувања Оливија излегуваше во утрата и без да знае со себе земаше сѐ: книгите, мебелот, гитарата, перниците, вратите, прозорците, сите минати сеќавања, мирисот на портокал и вкусот на круша...

Read more

МаглаМагла Скопје. Корегиран дискурс. Надвор паѓа ситен дожд. Едната половина на градот е под вода, а другата ранета плута по градското езеро. Некаква црна птица удира во полуотворената ролетна....

Read more

Мостот, магичната труба и големиот бел галебМостот, магичната труба и големиот... На 5 март 2011 година, на веб сајтот на Ненад Јолдески осамна краток расказ напишан на струшки дијалект и сленг со наслов Мост Холограм. Расказот, кој тука нема да се обидам да го анализирам,...

Read more

Обид за дијалогОбид за дијалог години во овој проклет плакар ко изветвен капут мирисам на нафталин на закопан стих на недоречени зборови ко залутано писмо што никому не раскажува архиви на пошти луѓе трагачи несвесни затаени уморни стојам сега...

Read more

Дрвја со крошни под земјаДрвја со крошни под земја Дрвјата се оголени. Луѓето се повлекуваат во себе како полжави. Градот ја следи идејата. Метафорите ми се чинат испразнети. Дрвјата се оголени. Мислам дека се разболувам. Ги бришам...

Read more

Мајка ми, поплавата и краткиот расказМајка ми, поплавата и краткиот...      Eдно сиво септемвриско утро, мајка ми влезе во собата и ме разбуди. Сакаше да знае какви тоа раскази сме си подавале со татко ми. И одговорив како секој син: никакви, остави ме...

Read more

КуќаКуќа на О. Ладни ветришта во обиколка ja кружат куќата. Застудува. На прозореците удира ситен песок. Безбеден сум. Некој ѕвони на вратата. Поштарот. Ми предава минијатурно писмо. Се присетувам...

Read more

СпиралаСпирала Скопје. Чиј е овој расказ? На запрашените полици на изнајмениот стан ме пресретнаа неколку книги: Станецот на Ками, Болен Дојчин на Сталев, Избор на драми на Стринберг, Одбрани...

Read more

Црно на белоЦрно на бело Сакам да го запишувам она што го сонувам, но понекогаш кога ќе се разбудам низ мислите ми се врти само тропотот на тешката чизма на темнината што ми дефилирала во сонот. Еве денеска....

Read more

ракописот на деновите Rss

Мостот, магичната труба и големиот бел галеб

Category : раскази, Стругата на Чудата (работен наслов)

На 5 март 2011 година, на веб сајтот на Ненад Јолдески осамна краток расказ напишан на струшки дијалект и сленг со наслов Мост Холограм. Расказот, кој тука нема да се обидам да го анализирам, туку ќе оставам читателот сам да го прочита и да донесе заклучок за истиот, го предавам во целост, токму како што беше објавен на самиот блогот, каде што всушност постои и денес, и каде што, скептичниот читател кој не верува целосно во моево писмо ќе може да го провери на следнава адреса: http://joldeski.com/archives/1942. Еве го расказот: Continue Reading

Гогоро во Стругата на чудата

Category : раскази, Стругата на Чудата (работен наслов)

                Гогоро си ги бришеше очилата од својата блуза, уморно тргну за спиење, полу-замижано тргна на работа. Ама никогаш не стигна таму. Стигна на друго место. Падна во една од стотиците дупки во асфалтот само што излезе од дома му. Го голтна општината. Брат му пак Владоро кој што излезе одма по него се уби од барање, ама не го најде. Крена узбуна, му ѕвоенеше на телефон, се дереше, се нервираше зошто доцнеа, ама се му беше за џабе. Гогоро го немаше никаде. Поточно го имаше, ама не горе во реалноста каде што го бараше тој.

Светот во кој што влезе Гогоро може слободно да се опиши како голем осветлен подземен хангар преполн со челави луѓе во сини комбенезони кои што во пар по двајца играа покер осветлени со истородни слаби сијалици што излегуваа од земјата и се спуштаа над коцкасти маси. Во хангарот се одвиваше жив разговор. Го пречекаа двајца. На комбенезонот забележа дека имаат симбол што наликвеше на гасеница.  На ракавите имаа бројки.

„Добредојде. Те очекувавме“ го пречекаа во хор. Continue Reading

Градочепкалникот и првата риба-човек

Category : раскази, Стругата на Чудата (работен наслов)

Писателот Везденски ги креваше нозете над магарето Пафтимир, а тоa по којзнаe кој пат влегуваше во барата пред слепата уличка Моша Пијаде, и полека, тоа наквасено, а тој накурчен, се најдоа на другата страна на сувиот асфалт. Куќите кои се подаваа од левата страна, пет на број, сите во лепенка, трошни и застарени за прв пат му се видоа чудно. Имаше таму нешто што му го бодеше желудникот. Застана да разгледа. Го заврте погледот и бавно гледаше од едниот до другиот крај на улицата. Анализираше, испитуваше, ама ништо чудно не виде. Сѐ си беше на свое место. Остана така малку замислен, му го препиша чудното доживување кое личеше на некакво дежа-ву на некој пласт меморија во потсвеста и влезе дома му. И само што го пречекори прагот чувството уште повеќе му се засили. Некаква празна, мрачна и монотона умствена стапица му ја мачеше мислата, а кога проба да се искачи на првото скалило почувствува како плафонот му се превртува, боите најпрвин му се измешаа како во некоја апстракција од Полок, железната ограда покрај скалите му се извитка, подот му ги изеде нозете и тој падна на скалите.

Темница. Везденски лежеше во кревет. Ги отвори очите. Повторно темница. Немаше поим каде се наоѓа. Проба да стане, ама залудно – не успеа. Поседа така некоја минута, си го преврти филмот низ главата, се досети што му се случи, заклучки дека сигурно е на безбедно затоа што паметеше дека падна на скалите од сопствената куќа и малку по малку си дојде на себе си. И таман кога проба да се сконцентрира, да собере сили и да стане, некој запали светло. Четири неонки светнаа и темницата се престори во болна белина. Замижа како ослепен, а кога проба повторно да ги отвори очите, до него забележа доктор.

„ Кај су?“ праша и проба да се крене на раце. Гласот му звучеше шумливо како да помнал низ продубчена цевка.

„На едно интересно место“ му рече докторот дури го остреше касапскиот нож и тивко си свиркаше некоја мелодија непозната за него.

„ Шо сакате бе од мене? Кој си ти? “  праша Везденски.

„ Ја су од водовод, ама хирург  по професија. Ти монтиравме шкрги. Градочепкалникот чу дека се буниш за пукната цевка пред улицата, дека ништо не ти одговарат, дека ти било смачено да се префрлаш со магарето или пак да носиш рибарски чизми за да поминиш преку улица, па реши да ти помогнит. Сега слободно мојш со нуркање да преминвиш улица. Те напрајвме и водотпорен за да не цмиздиш дека си ги водениш пљачките Два во едно. Со една мува два удари или како и да беше. “

„ Абе ајде? Кажви кој си ти? “ со неверување извика Везденски и со сета сила се отфрли од креветот. Уште не гледаше како што треба.  Гласот му шумолеше.

„ Ево ти огледало да се видиш. Честитки – сега си чоек риба – пливај до сабајле и зачути еднуш. Мојт да имаш проблеми со меморија, а богами и со видот – ама за то че видиме. Че си покажит времето. Сега бегај да не те гледам. “

Вездески не можеше да поверува. Видот полека ја губеше бистрината, а кога се доближа до огледалото забележа дека на двете страни на вратот има шкрги. Се мавна два-три шамара за да се разбуди зашто уште не вервеше дека му се случува тоа што му се случуваше – ама се беше залудно. Се гледаше така тој во огледалото, кога хирургот-водоводџија го фати на клоци и го фрли на улица.

Надвор сонцето печеше како лудо одбивајќи ги зраците од сините need for speed излози на очувите на градот. Везденски зачекори неколку метри и само што се доближа до реката која што се наоѓаше веднаш до Водовод и Канализација, изнервиран со се алишта се фрли во Црн Дрим, нурна во неговата зелена утроба и започна да нурка.

И пливаше како никогаш до тогаш. Се вртеше низ ресестиот тепих на реката, играше со струјата на водата, бараше залутани предмети и ги бркаше рибите. Дишеше со шкргите и можеби за прв пат после долги години се почувствува жив, меѓутоа кога воодушевувањето од изворедната моќ помина, бесот повторно почна да врие во него.    „Кој кур! “ си мислеше „ Кое право го имает бе овие да ми стает мене шкрги! Којзнајт шо завера ми смислиле. Ја су чоек, не риба! Ова е омаловажување“ и набрзина скокна над водата величествено, доплива до брегот, излезе сув како барут и тргна право дома.

Стигна до главната уличка и кога требеше да влезе во слепиот сокак тој се нурна во длабоката бара и префрли преку патот. А пред неговата куќата – чудо! Новинари! Телевизиски екипи од цел свет! Првиот човек – риба! Народ колку сакаш! Во дворот беше поставена огромна маса, а на чело на масата градочепкалникот, горд како принц. Везденски кипеше од бес и затрчан директно накај него за да му ја скрши главата се сопна и тресна на земјата. Горе на тераста си ги виде родителите, потресени и во солзи. Кога проба да стане забележа дека наместо нозе започнала да му расти перка. Тогаш екстремитетите му се споиа заедно, а стапалата му се претворија во огромен триаголник. Стана сирен. Луѓето од водовот го пикнаа во еден аквариум и го затворија со капак од горе. Пливаше кутриот во големиот аквариум, се препелкаше, маваше по ѕидовите, ама се му беше залудно.

„ Денеска е голем ден за Струга“ почна да зборува градочепкалникот на масата. „Го имаме првиот чоек риба. А сега ако повелете – сите заедно ќе одиме до езерото – да го пуштиме на слобода и да прославиме.“

Народот збесна од радост. Колоната заедно со Везденски во аквариумот се упати накај Охридското езеро. По пат Везденски се трансформираше. Од неговата човечка фигура остана само главата. Сѐ друго беше риба, а кога го пуштија да плива во големата вода тој ја подаде главата од синото езеро и го слушна следното:

„ Голем ден, како што реков! “ извика градочепкалникот „ Првиот човек риба! Чудовиштето на Струга! Ќе го наречам Везденориба и уште одма ќе го отворам ловот. Кој прв го фати – тој го руча и добива милион денари како награда.

Кога луѓето ги слушнаа зборовите на градочепкалникот веднаш јурнаа во водата. Кајчиња, пливачи, нуркачи, водоводџии, камермани, спикери – сите тргнаа накај Везденски. А тој бегаше.

И никој не го фати, зошто писателот Везденски сега беше риба па брзо се сокри покрај еден од контејнерите кои што војниците на НАТО ги фрлаа во езерото за време на војната во Косово. Покрај нив имаше два големи сома, едниот со име Молчитрај, а другиот Непреземај. Везденски исплашен и преморен од таквиот реален кошмар кој го снајде, се стутка помеѓу големите риби и дури водата бавно го галеше, заспа.

Се разбуди после еден час, ама не во вода, туку сиот во пот на скалите каде што падна. Топлотен удар. Дехидрација и слични заебанции. Набрзина отиде до чешмата, се изми лице и се напи водата жеден како пес. Потем се качи во неговата соба и зеде здив. На масата ја здогледа збирка раскази од Оскар Вајлд. Ја фати и ја отвори токму кај сказната за „Рибарот и неговата душа“ и почна да чита за сирената – единствената ќерка на морскиот крал. И тогаш му падна тешко. Тешко за некаква си поезија, тешко за белите неба и длабоките синила, за светот кој што нити на сон не можеше да му се појави. Го ништеше бедотија на Везденски и ако некој тогаш го стопираше кадарот, а после тоа бавно го пуштеше да тече напред, јасно ќе видеше како младичот ја фрла книгата гневно кон телевизорот, дури некаква празна, мрачна и монотона умствена стапица по втор пат му се всадуваше во зеницата, му ја мачеше мислата, а тој тажно и кутро повторно паѓаше во некакво си безвезно бесознание.

 

Капка светлина, Џо!

Category : раскази, Стругата на Чудата (работен наслов)

Некаде кон средината на март, дури се броеа последните дождови, во едно пролетно утро вајарот Џо излезе од својата куќа и вдиша свеж воздух. Ја отвори влезната порта од својата куќа, ги стави клучевите во џебот, го одврза магарето Парамбис, го изнесе на улица, ја затвори портата и се качи на него. Дупка по дупка по ранетите улици низ Плитишта, излезе на Моша Пијаде. Потем продолжи да јава, заврти десно кон населбата ГРГ, стигна до новиот Тинекс, се размина со неколку магариња и коњи кај ноќниот клуб Оаза и лево низ сокаците стигна до кафе барот Калабалак. Тој го врза Парамбис на дивиот костен, му даде малку сено и седна да пие кафе. По тесната уличка Ѓуро Салај минуваа стројни подивени коњи, а на нив јаваа горди квази-џокеи во цвикера. Често се тркаа така со коњите и им ги мереа куројте – демек кој имал поголем. Ама тоа е друга приказна.

Седеаа така Џо и Мо и разговараа, кога наеднаш од никаде, така среде бел ден, сѐ се затемни и црни облаци го покрија небото. Жива темница! Мо и Џо се сокрија во Калабалак и ги затворија вратите. На звучните трештеше Radiohead, додека надвор несомнено се случуваше некоја чудна апокалипса. Чудна велам зашто не дуваше ветер, не се корнеа гранки, не леташе сено, не фрчеа торнада, туку сѐ си беше мирно. Само улиците беа празни и наеднаш падна ноќ. А часот беше  три после пладне.

„Шо се дешават брат!?“ извика Мо.

„Немам појма да го ебам. Дан имат затемнување на сонциштево? “

„ Не бе. Че кажеја на вести. Че се знаеше. Башка помина затемнувањето пред еден месец. Ова смрдит на нешто библиско!“ му рече Мо.

„ А и никој немат да му се пљукнам. Ке се сите?“

„ Немам појма. Него ај да бегаме по дома.“

Џо и Мо тогаш го затворија Калабалак и веднаш штом се најдоа надвор истрчаа набрзина. Мо кој што живеше многу поблиску замина прв, а Џо го одврза иплашениот Парамбис и најбрзо што можеше одјавна од таму. Тоа што беше темно не им пречеше. Тој и магарето веќе беа навикнати да си одат низ темница. Впрочем во населбата во која што живееа, луѓето веќе со години го уживаа благодетот јасно да гледаат во ѕвезденото небо без притоа да им сметат некакви си улични светилки, иако за нив плаќаа глоба секој месец.  Јаваше така вајарот Џо по темните лавиринти на Струга и кога стигна некаде кај пазарот слушна завивиање на кучиња. Парамбис уште повеќе се исплаши и застана. Тој маваше по него, ама магарето од страв не сакаше да се помрдне од местото. Џо тогаш реши да продолжи сам и го остави Парамбис помеѓу глутницата гладни ѕверови. Помина покрај берберницата Буцо и се качи на нагорнината што излегваше на улицата пред пазарот. Се движеше низ мракот. Немаше никој. Не слушаа гласови ниту во куќите. Се чинеше како од поодамна сѐ да е мртво. Наеднаш слушна дека завивањето на кучињата престанаа и тогаш знаеше дека Парамбис ќе го стигне. И не се излажа. Точно кај стариот отпад го слушна неговиот тропот. Само финтата беше што магарето не беше само. На него сега јаваше некој друг и Џо ја гледаше само силуетата на мистериозниот странец.

„ Ти си последниот. “ рече јавачот и наеднаш над неговата глава се оцрта контура на срп.  „ Јас сум смртта. Сите се мртви. Го затвораме градов. Имаш последна желба?“

Џо се стаписа. Исплашен започна безглаво да бега, ама колку и да се криеше и каде и да бегаше смртта секогаш беше на чекор од него.

„Ти текнува на Денис Хупер!?“ му рече смртта и менувајќи го гласот баш како славниот актер извика „ Нема излез од овде! Јас сум единствениот излез! И нема излез од излезот! Кажи желба. Ајде… последен си – заслужуваш поради жилавоста…“

Џо тогаш застана задишан и без разлика на тоа колку беше исплашен сепак се присети на филмот на кој реферираше смртта и тогаш некако чудесно го победи стравот и свати дека навистина нема каде да се бега.

„Сакам да бидит нојч и да немат месечина, а ја да си одвам дома. Ама онаму кај мене, во Плитишта, да горет сите улични сијалици. Сака да си ода дома за последен пат осветлен! Су платил за то. А и не бара многу. “

„Договорено. Се гледаме на другата страна“ му рече смртта и наеднаш како што се појави така и исчезна од грбот на Парамбис.

И смртта навистина си го одржа зборот. Уште во истата секунда, кај одпадот и по цела Струга светна уличното осветлување. Џо речеиси и да ослепе од светлината. Никогаш во животот не видел толку светло навечер. Тој одеше мирно и гледаше во куќите. Очите му светеа. Чекореше така вајарот Џо по осветлените улиците низ Плитишта, а светлината од бандерите му сјаеше во очите. И се сеќаваше и се метаморфозираше Џо, ама не во инсект, ами во дете, дете од кое што се бришеа сите спомени и сето знаење. Се смалувеше тој и во годините и во растот и токму кога стигна до неговиот дом и проба да го пречекори прагот, го снема. Вајарот Џо премина на другата страна.

А другата страна беше реалноста, зошто Џо како и многу други ликови во приказните, сонувал цело време. Се рабуди доцна, преморен и препотен. Кога ги отвори очите ја виде неговата девојка Бу како му носи кафе.

„ Сонвев многу чуден сон.“ и рече.

„Каков?“ го праша таа.

„ Бев жеден за светло.“ замислено промула.

Бу го погледна чудно, а потем го остави кафето на малата масичка во собата и ги отвори ролетните. Сонцето се нурна во собата и тогаш светлина се вгнезди во неговите зеници. После пет минути кога проба да се присети на сонот, не успеа. Не можеше да си отповика ниту  еден ебен детаљ од чудниот кошмар кој му изгледаше толку реален. Знаеше само дека беше поврзан со некаква светлина. Си ја маваше главата ама сѐ беше залудно, сонот беше заминал од неговото сеќавање. Го испи кафето и  излезе од куќата.

Надвор се надиша свеж воздух. Ја отвори влезната порта, си ги стави клучевите во џебот, го одврза магарето Парамбис, го извади на улица, ја затвори портата и се качи на него. Дупка по дупка по ранетите улици низ Плитишта, излезе на Моша Пијаде и таму застана за да го причека неговиот другар, писателот Везденски. Запали цигара. Везденски се појави од крајот на слепата уличка токму кога тој го повлече првиот дим, а кога стигна до барата која што се создаваше од вечно дупната водоводна цевка, токму каде што двете улици се спојуваа, тој ги крена нозете над магарето, а тоа премина преку водата. Кафената течност се цедеше од неговото тело.

„Сонвев чуден сон“ му рече Џо кога виде дека магарето излезе од водата. „Бев жеден за светлина!“

„ И ја да го ебам. Сонвев како су се удајл во ова проклета бара. Не сум можел да ја препливам, а било плитко – преплитко! Смрдеше ко во Венеција.“ му врати тој и тие двајцата во молк тивко одјаваа кон Калабалак…